اتباع خارجی

%d8%a7%d8%aa%d8%a8%d8%a7%d8%b9-%d8%ae%d8%a7%d8%b1%d8%ac%db%8cتعاریف اتباع خارجی :

مقصود از اتباع خارجی ، موضوع ماده ۱۸۰ قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی ، اجتماعی فرهنگی كه از این پس – قانون نامیده می شود، افرادی هستند،( گذرنامه – پناهنده – مهاجر – آواره) كه تابعیت كشور جمهوری اسلامی ایران را ندارند و تحت عناوین زیر متقاضی ورود به كشور جمهوری اسلامی ایران هستند و تابعیت خارجی آنها مورد قبول دولت جمهوری اسلامی ایران است .

پناهنده : به شخصی اطلاق میگردد كه به علت ترس موجه از اینكه به دلایل مربوط به نژاد یا مذهب ، ملیت یا عضویت در یعضی گروههای اجتماعی یا داشتن عقاید سیاسی تحت شكنجه قرار گیرد و درخارج از كشورمحل سكونت خود بسرمی برد و نمی تواند و یا بعلت ترس مذكور نمی خواهد خود را تحت حمایت آن كشور قرار دهد.
آواره : فردی است كه به دلیل وقوع جنگ داخلی یا بین المللی ، بدون تشریفات قانونی ، كشور متبوع خود را ترك و یا وادار به ترك آن گردد. اما نمی تواند برابر كنوانسیون ۱۹۵۱ و پروتكل ۱۹۶۷ ژنو و ملحقات آن بیم مو جه از اذیت و آزار را به اثبات برساند.

مهاجر : فردی است كه متقاضی اقامت در جمهوری اسلامی ایران باشد و درخواست وی مورد قبول جمهوری اسلامی ایران قرار گرفته باشد.
دارنده گذرنامه : فردی است كه در چارچوب قوانین و مقررات داخلی و بین المللی و با اجازه مخصوص وارد كشور می شود.

متن ماده ۱۸۰ قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی – اجتماعی و فرهنگی ج .ا.ا
بمنظور ایجاد تمركز در سیاست گذاری امور اتباع خارجی (آواره – پناهنده – مهاجر و اتباع خارجی دارنده گذرنامه ) در زمینه ورود ،اسكان ،اخراج ، اشتغال ،آموزش ،بهداشت و درمان و روابط بین الملل ،شورای هماهنگی اجرایی اتباع بیگانه به ریاست وزیر كشور و عضویت وزیران آموزش و پرورش – اطلاعات – امور خارجه – كارواموراجتماعی – بهداشت درمان وآموزش پزشكی – رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی – دبیر شورای عالی امنیت ملی – فرماندهی نیروی انتظامی و رئیس جمعیت هلال احمر تشكیل میگردد. تصمیمات شورای مذكورپس از تائید هیئت وزیران قابل اجرا خواهد بود.
آئین نامه اجرایی این ماده به پیشنهاد مشترك وزارتخانه های كاروامور اجتماعی – كشور و اطلاعات به تصویب هیئت وزیران خواهد رسید .
آئین نامه پناهندگان مصوب ۲۵/۹/۱۳۴۲
هیئت وزیران در جلسه مورخ ۲۵/۹/۴۲ بنا به پیشنهاد شماره ۳۶۸۵/م -۱۴/۹/۴۲ وزارت كشور آئین نامه پناهندگان را به شرح زیر تصویب نمودند:
ماده اول – مقصود از پناهنده فردی است كه بعلل سیاسی ، مذهبی ، نژادی ، یا عضویت در گروههای خاص اجتماعی از ترس جان و شكنجه خود و افراد خانواده اش كه تحت تكفل او میباشد به كشور ایران پناهنده شود.

ماده دوم پناهنده بطریق زیر شناختع شود.
الف – عبور شخص یا اشخاص از منطقه مرزی بخاك ایران
ب – تقدیم درخواست از طریق یكی از خارجیان ساكن خارج از ایران مبنی برپناهندگی ورود به ایران .
ج – تقدیم درخواست خارجیان مقیم ایران دایر بقبول پناهندگی.
تبصره – در مورد مندرج در بند الف پناهنده بمحض ورود بخاك ایران باید خود را به اولین پاسگاه مرزی یا مقام رسمی صلاحیتدار دولتی معرفی و چنانچه اسلحه ای با خود داشته باشددر مقابل اخذ رسید بمقامات ایرانی تحویل و تقاضای خود را تسلیم نماید.مقام مزبور تقاضا را قبول و شخص پناهنده را به مرزبانی منطقه معرفی خواهند نمود . مرزبانی اطلاعات لازم را از متقاضی كسب نموده تقاضاو اطلاعات را از طریق استانداری یا فرمانداری به وزارت كشور ارسال میدارد.

ماده سوم – برای رسیدگی به امور پناهندگان كمیته ای در وزارت كشور بنام كمیته دائمی پناهندگان تحت نظر معاون وزارت كشور با حضور نمایندگان عالیرتبه وزارت امور خارجه ، وزارت كار و خدمات اجتماعی ، اداره دوم ستاد بزرگ ارتشتاران ، سازمان اطلاعات و امنیت كشور – شهربانی كل كشور ، ژاندارمری كل كشور ( سازمان امور مرزی ) مدیر كل سیاسی و رئیس ادراه سیاسی وزارت كشور تشكیل میگردد.

تبصره ۱ – كمیته دائمی میتواند در صورت لزوم كمیته فرعی را در استانها و شهرستانها با حضور استاندار یا فرماندار و نمایندگان ارتش -سااك – ژاندارمری ، شهربانی كل تشكیل دهد.
تبصره ۲ – كمیته میتواند در صورت لزوم برای كسب اطلاعات و بررسی و تبادل نظر از نمایندگان سازمانهای دیگر دعوت نماید.

ماده چهارم پناهندگی موقعی پذیرفته میشود كه از مراتب زیر اطمینان حاصل گردد:

۱ – از تقاضای پناهندگی به ایران سوء نیت نداشته باشد .
۲ – منظور او از پناهندگی اشتغال به كسب و كار نباشد.

ماده پنجم – كمیته دائمی صلاحیت رسیدگی به قبول یا رد پناهندگی و سایر امور مربوط به پناهندگان راداردو در مورد اشخاصیكه در خارج از ایران اقامت دارند ممكن است تحقیقات درباره آنان به نمایندگیهای سیاسی دولت ایران در خارج از كشور واگذار شود.

تبصره – اشخاصیكه مرتكب جنایت جنگی و یا جرائمی علیه صلح و انسانیت و یا جرایم شدید حقوق عمومی شده باشند ازمقررات این آئین نامه استفاده نخواهند نمود.

ماده ششم – در صورت قبول پناهندگی دفترچه اقامت پناهندگی از طرف شهربانی كل كشور بشخص پناهنده داده می شود كه بمنزله دفترچه شناسایی و هویت رسمی است كه در دفتر شهربانی محل اقامت ثبت میگردد و دارنده آن باید هر سه ماه یكبار مراجعه و تمدید نمایند .

ماده هفتم – شخص پناهنده پس از قبولی پناهندگی از حقوق اتباع ایران در موارد زیر بهره مند میشود.
الف – استفاده از خدمات بهداشتی و فرهنگی و اجتماعی .
ب – اشتغال بحرف و كارهائیكه اتباع خارجی در ایران اجازه آنرا دارند و همچنین اموریكه كمیته دائمی پناهندگان صلاح میداند.
تبصره ۱ – پناهند حق شركت در فعالیت های سیاسی و سندیكائی ندارد.
تبصره ۲ – پناهنده حق دارد تا حدودیكه مخالف نظم عمومی كشور نباشد آزادانه مراسم مذهبی خود را اعمال نماید و بفرزندان خود تعلیمات مذهبی دهد.
تبصره ۳ – با پناهندگان همان رفتاری خواهد شد كه نسبت به بیگانگان مقیم كشور اعمال میشود.
تبصره ۴ – پناهنده در حدودیكه قوانین و امنیت كشور اجازه میدهد مانند اتباع خارجه در انتخاب مسكن آزاد است .

ماده هشتم – پناهنده كتبا” باید تعهد نماید مادامیكه در ایران اقامت دارد مقررات و قوانین دولت ایران را محترم شمارد.

ماده نهم – اگر پناهنده علیه امنیت یا قوانین ایران اقدامی نماید وزیر كشور به پیشهادكمیته دائمی پناهندگان گواهینامه پناهندگی اورا لغو مینماید و اگر اقدام او مستلزم كیفر قانونی باشد بمراجع قضائی باشد بمراجع قضائی تسلیم میگردد در هر صورت به پناهنده مهلت كافی داده خواهد شد كه خاك ایران را ترك نماید.

تبصره ۱ – پناهنده ایكه گواهینامه اش لغو شده تا موقع خروج از خاك ایران تحت نظر مقامات انتظامی خواهد بود .
تبصره ۲ – درصورتیكه از لحاظ امنیت ملی و نظم عمومی مانعی نباشد برای پناهندگان پروانه مسافرتی صادر خواهد شد كه با آن میتوانند بخارج از كشور مسافرت نمایند .

ماده دهم – محل كار و اقامت پناهنده با نظر كمیته دائمی تعیین میگردد.

ماده یازدهم – اگر كمیته دائمی پناهندگان تشخیص دهد كه اوضاع و احوالی كه در اثر آن پناهنده به ایران آمده از میان رفته است پناهنده باید خاك ایران را ترك گوید مگر اینكه دلائل كافی بر ادامه خطری كه متوجه اوست ارائه نماید.

ماده دوازدهم – پناهنده را نمیتوان اجبارا” به كشوری كه در آنجا جان یا آزادیش بعلل سیاسی ،نژادی ،مذهبی یا تعلقش به بعضی گروههای اجتماعی در معرض خطر است اعزام نمود.

ماده سیزدهم اعطاء تابعیت به پناهندگانیكه در مدت اقامت در ایران قوانین و مقررات را كاملا” رعایت كرده باشند بانظر مساعد تلقی خواهد شد .

تبصره ۱ – در مورد استملاك اموال منقول و غیر منقول پناهنده اصولا” از همان حقوق كه برای اتباع خارجه مقرراست استفاده خواهد نمود .
تبصره ۲ – پناهنده حق دارد برای تظلم و احقاق حق خود به دادگاه های كشور مراجعه كند

ماده چهاردهم – مقررات و آئین نامه هائیكه تاكنون بتصویب رسیده و مغایر مفاد فوق باشد از تاریخ تصویب این آئین نامه از درجه اعتبار ساقط است.

تبصره – مقررات این آئین نامه در مورد كلیه پناهندگان قطع نظر از نژاد و مذهب یا وطنشان یكسان اجرا خواهد شد . اصل تصویبنامه در دفتر نخست وزیر است . از طرف نخست وزیر.